Smart Leadership

สรุปการเรียนรู้ในฐานะคนสอนคลาส Smart Leadership 1 วัน

ปกติสอนคนให้เป็นผู้นำโดยทำให้ดู และลุยไปด้วยกัน เมาด้วยกัน ค่อยๆ ทำให้เขาได้เรียนรู้ แต่พอเป็นสอนหนึ่งวันให้ผู้บริหาร 21 คนถือว่าเป็นโจทย์ที่ต้องทำการบ้านระดับนึงเลย หวังว่าสรุปการเรียนรู้ของคนสอนวันนี้จะได้แบ่งปันบางอย่างไปให้กับคนอ่านบทความนี้ด้วยนา

โจทย์ที่ CEO ให้มาคืออยากให้ผู้นำคิดได้เองไม่รอรับคำสั่งอย่างเดียว อยากให้สร้างสรรค์โปรเจคใหม่ได้

ส่วนโจทย์ของผู้บริหารที่มาเรียน(มีทั้งอายุงานหลักเลขหน่วยเดียวไปสองหลักไป) ทุกคนตอบคล้ายกันคือ อยากมีสภาวะผู้นำที่ดี และอยากสื่อสารกับเจนที่ต่างกันให้ได้

ถามว่า feedback น่าพอใจไหมสำหรับเรา คนที่ให้ตอบหลังจบคลาสเลยเราพอใจนะเพราะเขาพูดคำที่เราอยากได้ยินออกมาว่า จะไปยกเลิกนิสัยที่ไม่ฟังและชอบขัดลูกน้อง และจากนี้จะกล้าพูดกล้าคิดทำโปรเจคมากขึ้น จะพยายามเข้าใจลูกน้องมากขึ้น

สำหรับเราได้ยินแค่นี้ก็ดีใจแล้ว ส่วน feedback ที่ให้เขียนโดยรวมตอบชอบนะ มีบ่นแค่ข้อสอบตอนจบแบบเขียนยาก (ก็ CEO อยากให้ทบทวนด้วยการคิดและเขียนอ่ะ ซึ่งเราก็ชอบเหมือนกันสายเขียนเช่นกัน)

เมื่อเรามีเวลาทำความรู้จักผู้เรียนไม่มาก จะชนะใจในเวลาสั้นให้เขาอยากฟังเราให้ได้ก็คือต้องใช้ storytelling มาช่วยเยอะๆ ทำเวิคช้อปบ่อยขึ้น ให้บรรยากาศดูสนุก เข้าถึงง่ายไม่ใช่มีแต่ทฤษฏี ให้เขาเห็นว่าเราเองก็ผ่านการเรียนรู้ผิดถูกมาเหมือนกันและหลายเรื่องเราก็ยังคงต้องปรับตัวไปตามคนที่ทำงานด้วย และย้ำเสมอว่าการเรียนวันเดียวถ้าไม่กลับไปทำด้วยก็อาจไม่ได้ผลใดๆ homework หน้าสุดท้ายที่ให้ไว้ดีใจที่มีหลายคนถ่ายรูปไว้ แล้วจะกลับไปทำนะ

Smart Leadership สำหรับเราไม่ใช่การเป็นคนเก่งที่สุดหรือสั่งงานเก่งที่สุด แต่คือการสร้างคนและระบบที่ทำให้องค์กรเดินหน้าได้ โดยไม่ต้องรอคำสั่งจากผู้นำตลอดเวลา

เราเลยแบ่งหลักๆ เป็น 5 parts

Introduction

เล่าเรื่องด้วยประสบการณ์การทำงานและการเรียนรู้ และเล่าเคสทีมในบริษัทต่างๆ ที่เราทำงานมา ว่าแต่ละองค์กรก็มีความหลากหลายผู้คนที่ต่างกัน เราเองต้องเรียนรู้ตลอดเวลา สำหรับเรา ดร.วีรไท อดีตผู้ว่าแบงค์ชาติ คือที่สุด แกใช้คำว่า mindfulness leadership มาสอนเรา และการเป็นผู้นำที่ดีสิ่งสำคัญคือมีสติ

“ผู้นำมีหน้าที่สำคัญของการนำตัวเองมาให้คุ้นกับการมี “สติ” โดยการสร้างความตระหนักรู้ การรู้ตัวจะเป็นกลไกให้เกิดสติหรือการระลึกได้ และเมื่อเกิดสติบ่อยๆ ถี่ๆ ก็จะเกิดเป็น สติสัมปชัญญะ”

นำตัวเองให้ได้ ก่อนจะนำคนอื่น เพราะพฤติกรรมของหัวหน้าจะกลายเป็นมาตรฐานของทีม

เราเชื่อในการบริหารทีมที่ดีต้องเชื่อมสามเรื่องให้ครบ เป้าหมายที่มีความหมายสำหรับทีม คนที่พร้อม (พัฒนาเขา) และกระบวนการหรือระบบที่ชัดเจน

Purpose > People > Process (สังเกต Profit ยังไม่มาไวเท่าสามเรื่องนี้)

เรื่อง People เราให้ทุกคนลองทำวงล้อชีวิต สิบข้อ เพื่อดูสภาวะผู้นำ ผู้นำควรมีความสมดุลในสิบเรื่องนี้ เราไม่ควรตั้งเป้าเพียงแค่เรื่องเงินและงานเท่านั้น วงล้อชีวิตมันควรตั้งเป้าให้ครบ 10 เรื่องคือ การเงิน สุขภาพ จิตใจ งาน ครอบครัวและเพื่อน ความสนุกสันทนาการ สภาพแวดล้อมทางกายภาพ ความรัก ความคิดสร้างสรรค์ การพัฒนาตนเอง ไม่ได้ต้องเป้าหมายสูงสุดหมดแต่มันควรสมดุล และวงล้อนี้แหละ ที่เราเอาไว้คุยกับทีมเราได้ หากข้อไหนที่เขามีคะแนนน้อยมาก เราเอาเป็นประเด็นที่ดูว่าจะเริ่มคุยและช่วยเขาอย่างไรได้บ้าง

DNA of Leader

สิ่งที่ง่ายกว่าจะเพิ่มสกิลใดให้ตัวเอง ให้ยกเลิกพฤติกรรมที่เป็นอุปสรรคต่อการเป็นผู้นำให้ได้ก่อน (ปกติมียี่สิบข้อแต่เราคัดมาเก้าข้อในแกนสามเรื่อง ego / communication / credit-blame) หลังทำเวิคช้อปหลายคนเห็นตรงกันสามเรื่องที่คล้ายกันและสัญญาจะไปยกเลิกให้ได้ก่อนคือ

1) ใช้อารมณ์กับลูกน้อง
2) รีบออกไอเดียก่อน
3) พูด แต่…และ ไม่… เวลาลูกน้องเสนออะไร

สามเรื่องนี้คือผู้บริหารในห้องเรียนเริ่มเข้าใจว่า จากนี้จะเป็นผู้ฟังที่ดีและฝึกให้น้องลองแก้ปัญหาด้วยตัวเองก่อน ที่จะรีบหาทางแก้ให้เขา เรากำลังสร้างผู้นำเหมือนเรา ไม่ได้สร้างแต่ผู้ตาม

ผู้นำที่ดี คือ โค้ชได้ นำได้ และปกป้องลูกน้องได้

Communication

เปลี่ยนจากผู้นำยุคเก่าที่ต้องออกคำสั่งอย่างเดียวเป็นผู้นำที่สร้างความเชื่อใจและสร้างแรงจูงใจให้ได้

เราว่าเรื่องหลักๆ ของส่วนนี้คือการ Coaching เปลี่ยนจากหัวหน้าที่รีบให้คำตอบ เป็นโค้ชที่ใช้คำถามช่วยให้ทีมคิดและเติบโตด้วยตัวเอง แต่เราก็บอกนะว่า เรื่อง Coaching เป็นเรื่องที่ยากที่สุด เราเจอ Leader มากี่คนทุกคนหรือแม้แต่เราก็ชอบแนะนำก่อน พอแนะก่อนก็ปิดกั้นไอเดียเด็กๆ หมด

workshop ตอนโค้ช ขนาดให้วิธีไป ยังติดรีบแนะนำมากกว่าการฝึกถามเพิ่มให้น้องๆ ได้คิด (เราเองก็ยังเป็นนะ 555+)

แต่การ feedback ที่ดีต่างหากที่สำคัญ ทำอย่างไรให้เรา feedback แบบที่ ทั้งท้าทายและก็ใส่ใจด้วย ซึ่งกลับมาที่เราต้องเข้าใจลูกน้องเราด้วยนี่แหละมันถึงเกิดคำว่าเราใส่ใจเขา ว่าเรา feedback เพราะอะไร เราไม่ได้ว่าที่ตัวบุคคล แต่พูดที่การกระทำที่เกิด เราต้องฝึกระบุเป็นเหตุการณ์ที่จะ feedback ให้ได้ แต่หลายคนยอมรับว่ามักใช้อารมณ์กันก่อน และโทษกันไปมา

Execution and Delegation

ทำอย่างไรก็ได้ให้เขาเกิดแรงจูงใจภายในก่อน ไม่ใช่ทำเพื่อรางวัลหรือกลัวการลงโทษ หลายครั้งเราก็กลับไปที่เรื่องแรก เป้าหมายเขากับบริษัทเรามันตรงกันไหม ซึ่งเรื่องนี้ก็ไม่ได้ง่ายนะ มันต้องเข้าใจลูกน้อง เราเลยบอกว่าสำหรับเรา เราเอาวิชั่นนำจัดๆ

แต่ใครมาเพราะเงินจริงๆ เราก็เอา KPI คุม เอาแครอทแอนด์สติ๊กอยู่ดี คนไม่ใช่เราต้องเอา KPI จัดให้เขารู้ตัวแล้วแยกทางด้วยดีกับเรา แต่คนที่ใช่ให้อิสระเขา ได้คิด ได้ทำ ได้เฟล

มอบหมายงานตาม “ความชำนาญในงานนั้น” ไม่ใช่อายุงาน และติดตามผลโดยไม่ล้วงลูก (micromanagement) คือบางคนอายุงานนานแต่ยังทำงานเหมือนเด็กพึ่งเข้า เอาจริงๆ เราก็ต้องลงไป micro นะถ้าไม่ได้ก็เอา KPI จัดเลิกรากันไป คือมันมี Framework ก็จริง แต่หน้างานก็ยังต้องปรับกันว่าจะให้เวลา หรือรีบจบกันไป

เรื่องความชำนาญเราสอนว่ามันคือความเก๋า เก๋ามากดูแลไง เก๋าน้อยโทษตัวเองก่อนนะว่าสอนงานเขาดีพอยัง ถ้าสอนแล้วย้ำเลย อย่าไป micro ให้เขาได้ลองทำในวิธีของเขา

เป้าหมายสูงสุดของผู้นำที่เก่งคือการสร้างสภาพแวดล้อมที่ตัวเองแทบไม่ต้องออกคำสั่งเลย สร้างผู้นำ ไม่ใช่สร้างผู้ตาม

Conflict Management & Team Motivation

ทีมไม่ได้พังเพราะคนไม่เก่งเสมอไป แต่พังจากการไม่ไว้ใจกัน ไม่กล้าขัดแย้ง ไม่ตัดสินใจ และไม่รับผิดชอบต่อเป้าหมายร่วม

บทสนทนาที่ยากต้องเริ่มจากเป้าหมายร่วม สร้างความปลอดภัย และพูดด้วยข้อเท็จจริง ไม่ใช่อารมณ์

ผลงานที่แท้จริงของผู้นำ ไม่ใช่แค่งานที่ตัวเองทำสำเร็จ แต่คือทีมที่ทำงานได้และผู้นำคนใหม่ที่เราสร้างขึ้น

Workshop สุดท้ายก็คือการฝึกการสนทนาที่ยากกับลูกน้อง เช่นถ้าพฤติกรรมไม่ได้จริงๆ ถ้าต้องเริ่มออก warning letter หรือ ถ้าถึงเวลาที่ต้องให้ออก

ทั้งหมดที่กล่าวมาอย่าหาว่าพี่สอนเลย เพราะพี่ก็ไม่ได้เก่ง ยังเรียนรู้อยู่ ถือว่าเป็นคลาสที่ได้มาแชร์ประสบการณ์และมาลองทำเวิคช้อปด้วยกัน เป็นคลาสที่แม้อายุหลากหลาย แต่ตั้งใจกันมากๆ เราเองก็ชมได้ตลอดคลาสเลย ว่าไม่เคยเจอคลาสตั้งใจเรียนขนาดนี้

ขอบคุณพี่ๆ น้องๆ ทุกคนอีกครั้ง และขอบคุณสนุ้กเกอร์ที่ชวนไปและดูแลพี่ดีมากๆ

“ผู้นำที่เก่งไม่ได้สร้างทีมที่ทำตามเก่ง แต่สร้างทีมที่คิด ตัดสินใจ และรับผิดชอบร่วมกันได้ แม้วันที่หัวหน้าไม่ได้ยืนอยู่ตรงนั้น”