นักบัญชีบอกว่าเงินไปไหน นักการเงินบอกว่าเงินควรไปไหน

วันนี้ให้ใหญ่มาสอนแบงค์เรื่องการเงินของธุรกิจการผลิตไม่ได้สอนแบบเปิดตำราแต่ให้ดูตัวเลขจริงของบริษัท แล้วสอนว่า CEO ควรมองมุมไหนบ้าง แล้วทุกอย่างก็เปลี่ยน

เจ้าของธุรกิจชอบคิดว่าแค่มีนักบัญชีดีๆ สักคนก็โอเคแล้ว งบถูก ภาษีถูก ส่งสรรพากรตรงเวลา ก็จบแล้วนี่ แต่วันนี้ใหญ่เจาะทีละบรรทัดตั้งคำถามกลับจนแบงค์เข้าใจเพิ่มขึ้นอีกเยอะ

นักบัญชีบอกว่าเดือนที่แล้วกำไรเท่าไหร่
นักการเงินบอกว่าเดือนหน้าจะรอดไหม
ฟังดูคล้ายกัน แต่ห่างกันเป็นคนละโลก
คนแรกถ่ายรูปอดีตให้เราดู
คนที่สองวาดแผนที่อนาคตให้เราเดิน

ใหญ่เริ่มจากคำถามง่ายๆ

“ตั้งเป้าจะเป็นธุรกิจแบบไหน? รับผลิต กระจายกลิ่น ขยายโรงงาน สร้างคุณค่า?”
“แล้วถ้าเศรษฐกิจแบบนี้ คู่ค้าต้องลดงบ คุณค่าของเราคืออะไรที่ไม่ทำให้เขาตัดเราออกก่อนเจ้าแรก?”พร้อมยกตัวอย่างธุรกิจอื่นๆ ในตลาดตอนนี้ว่าโดนอะไรกันบ้างแล้วเริ่มแกะ P&L ให้ดู
รายได้เติบโตทุกปี — แต่เติบโตจากลูกค้ากี่คน?
รับ Sale เพิ่มเท่าไหร่?
ดู Transaction ต่อบิล และยอดขายต่อ Sale หรือยัง?

ค่าคอม Sale บวกเงินเดือน ไม่แปลกนะถ้าจะมากกว่าเงินเดือนผู้บริหาร แล้วถ้าเขาเก่ง Sale ก็ไม่จำเป็นต้องดันไปบริหาร

เงินขารับ — VAT ไม่ใช่เงินเรา นักการเงินจะถอด VAT ออกจากรายรับเสมอ
รายรับ — แยกประเภทสินค้าให้ถูก อย่ารวมก้อนเดียว
ต้นทุน — แยก COGS กับ Expenditure ให้ชัด เมื่อมันชัด จะเห็นต้นทุนที่แพงสุด แล้วไปลดตรงนั้นก่อน ถ้าไม่รู้ต้นทุนจริง จะตั้งราคาจากอะไร สุดท้ายราคาที่ตั้ง อาจต่ำไปก็ได้

นี่คือสิ่งที่นักบัญชีไม่ได้ทำผิดแต่ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้ทำ นักบัญชีถูกฝึกมาให้บันทึก จัดหมวดหมู่ รายงาน

นักการเงินถูกฝึกมาให้ตั้งคำถาม วิเคราะห์ ตัดสินใจ
คนหนึ่งตอบว่า “เท่าไหร่”
อีกคนตอบว่า “คุ้มไหม”

“Cash flow กับ กำไร ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน”

โรงงาน ODM ต้องซื้อวัตถุดิบล่วงหน้า ผลิตเสร็จ รอส่ง ส่งแล้ว ลูกค้ามี credit term อีก 60 วัน ในงบกำไร 3 แสนแต่ในบัญชีธนาคารติดลบ กำไรอยู่ในกระดาษเงินสดอยู่ในกระเป๋าลูกค้า

นักบัญชีรายงานว่าเดือนนี้กำไร นักการเงินจะถามว่า “กำไร แต่จ่ายซัพพลายเออร์ทันไหม?”

ธุรกิจไม่ได้เจ๊งเพราะไม่มีกำไร ธุรกิจเจ๊งเพราะเงินสดหมดก่อนที่กำไรจะกลายเป็นเงิน

Sale ชอบดู P&L > นักบัญชีดู Balance Sheet > แต่ผู้บริหารต้องดูกระแสเงินสด

วันนี้ใหญ่ยังสอนเพิ่มเรื่องมุมของธุรกิจที่จะเลือกเติบโตแบบไหน จะเข้า IPO? หา Strategic Partner? หรือขาย? ต้องวางแผนกันแต่เนิ่นๆ การทำบัญชี การปันผลให้หุ้นส่วน จะได้ถูกต้องตั้งแต่แรกและย้ำอีกครั้งเรื่องการลงค่าเสื่อม

เจ้าของธุรกิจบางทีคิดว่ารู้ตัวเลขธุรกิจตัวเองดี เพราะมีงบ มีรายงาน มีนักบัญชีส่งให้ทุกเดือน แต่วันนี้ใหญ่ทำให้เข้าใจว่า รู้ตัวเลข กับ อ่านตัวเลขออก ไม่เหมือนกัน เหมือนอ่านภาษาอังกฤษออก กับ เข้าใจว่าเขาพูดอะไร ยิ่งใหญ่มีประสบการณ์ธุรกิจโรงงานผลิต และยังเป็นนักลงทุนด้วย ได้เข้าใจเพิ่มอีกเยอะ มีการบ้านต้องไปทำเพิ่มกันอีกเยอะ

ถ้าคุณเป็นเจ้าของธุรกิจ ลองถามตัวเองดู
คุณมีคนบอกว่ากำไรเท่าไหร่ไหม?
มี — นั่นคือนักบัญชี
คุณมีคนบอกว่าควรเอาเงินไปทำอะไรต่อไหม?
ถ้าไม่มี — คุณกำลังขับรถโดยดูแต่กระจกหลัง

ขอบคุณใหญ่ที่วันนี้ไม่ได้มาสอนบัญชี แต่มาสอนวิธีคิดกับตัวเลข ไม่ได้มาบอกว่าเกิดอะไรขึ้น แต่มาบอกว่าต้องทำอะไรต่อ นั่นคือสิ่งที่ทุกธุรกิจขาด ไม่ใช่นักบัญชีที่เก่งกว่า แต่เป็นนักการเงินที่ถามคำถามที่ถูกต้อง

ขอบใจว่ะ เพื่อน